Дар ҳошияи сафари давлатии Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ  Раҳмон ба Ҷумҳурии Узбекистон, 26- 27 марти 2026

        Муносибатҳои дуҷонибаи миёни Тоҷикистон ва Ӯзбекистон дар солҳои охир ба марҳилаи сифатан нав ворид гардида, ҳамчун намунаи муваффақи ҳамгироии минтақавӣ дар Осиёи Марказӣ арзёбӣ мешаванд. Идомаи мулоқоту музокироти сатҳи олӣ, ки 26 марти соли 2026 баргузор гардид, далели равшани таҳкими робитаҳои сиёсӣ, иқтисодӣ ва фарҳангии ду давлат мебошад. Ин мақола ба таҳлили илмии равандҳои мазкур, омилҳои таъсиррасон ва дурнамои ҳамкориҳо бахшида шудааст.

       Ташкили комиссияи байнидавлатӣ ҳамчун механизми нави ҳамоҳангсозии муносибатҳо нишон медиҳад, ки ҳамкории Тоҷикистону Ӯзбекистон аз сатҳи анъанавии дипломатӣ ба сатҳи шарикии стратегӣ ва ҳампаймонӣ гузаштааст. Ин ниҳод имконият фароҳам меорад, ки масъалаҳои калидии сиёсӣ, иқтисодӣ ва амниятӣ дар сатҳи олӣ ва бо иштироки мустақими роҳбарияти давлатҳо баррасӣ шаванд.

       Нақши калидӣ дар ин раванд ба сиёсати хориҷии роҳбарони ду кишвар, аз ҷумла Асосгузори сулҳу ваҳдати миллӣ -Пешвои миллат, муҳтарам. Эмомалӣ Раҳмон, вобаста мебошад, ки ба таҳкими эътимод ва ҳамсоягии нек мусоидат кардааст.

      Яке аз самтҳои асосии музокирот рушди ҳамкориҳои иқтисодӣ мебошад. Тибқи маълумоти пешниҳодшуда, гардиши молу маҳсулот миёни ду кишвар хеле назаррас мебошад.

      Фаъолияти зиёди корхонаи муштарак дар Узбекистон ва дар Тоҷикистон нишон медиҳад, ки ҳамкории сармоягузорӣ дар ҳоли рушд қарор дорад. Ин равандро метавон дар доираи назарияи ҳамгироии иқтисодӣ ҳамчун марҳилаи густариши робитаҳои истеҳсолӣ арзёбӣ кард.

Самтҳои афзалиятноки ҳамкорӣ миёни Тоҷикистон ва Ӯзбекистон ин энергетика (махсусан неругоҳҳои барқӣ), саноат (истеҳсолоти муштарак), нақлиёт (инфрасохтори транзитӣ), кишоварзӣ (таъмини амнияти озуқаворӣ) мебошад.

Омилҳои иҷтимоӣ-фарҳангӣ ва гуманитарӣ миёни ду кишвари ҳамҷавор хеле назаррас ҳастанд.

Ҷашни Наврӯз ҳамчун унсури умумии фарҳангӣ дар оғози нишастҳо нақши муҳим мебозад. Ин омил нишон медиҳад, ки дипломатияи фарҳангӣ дар таҳкими муносибатҳои байнидавлатӣ аҳамияти калон дорад.

       Афзоиши рафтуомади шаҳрвандон, ки шуморааш ба миллионҳо мерасад далели рушди ҳамкориҳои сайёҳӣ ва робитаҳои байни мардумон мебошад. Баргузории чорабиниҳои фарҳангӣ, аз ҷумла рӯзҳои фарҳанг ва намоишгоҳҳо, ба таҳкими “неруи нарм” (soft power) мусоидат мекунанд.

Амният ва ҳамкории минтақавӣ низ назаррас арзёбӣ мешавад.

Дар шароити мураккаби геополитикии минтақа, масъалаҳои амниятӣ дар маркази таваҷҷуҳ қарор доранд. Ҳамкории ду кишвар дар мубориза бо:

терроризм ва ифротгароӣ, ҷиноятҳои киберӣ, қочоқи маводи мухаддир, ҳамчун унсури муҳими суботи минтақавӣ арзёбӣ мегардад.

Ин ҳамоҳангӣ бо назарияи амнияти дастаҷамъӣ мутобиқат дошта, нишон медиҳад, ки кишварҳо барои муқобила бо таҳдидҳои фаромарзӣ ба ҳамкории зич ниёз доранд.

Таҳлил нишон медиҳад, ки дурнамои муносибатҳои Тоҷикистону Ӯзбекистон мусбат арзёбӣ мегардад. Самтҳои афзалиятноки рушди минбаъда чунинанд:

1. Рақамисозии иқтисод ва истифодаи технологияҳои навин;

2. Тақвияти ҳамкорӣ дар соҳаи маориф ва илм;

3. Рушди инфрасохтори нақлиётӣ ва логистикӣ;

4. Густариши ҳамкориҳои ҷавонон ва варзиш;

5. Баланд бардоштани сатҳи ҳамгироии минтақавӣ.

6. Рушду густариши ҳамкориҳои илмӣ миёни институтҳои Академияи миллии илмҳои Тоҷикистон ва Академияи илмҳои Ҷумҳурии Ӯзбекистон.

       Идомаи мулоқоту нишастҳои сатҳи олӣ миёни Тоҷикистон ва Ӯзбекистон нишон медиҳад, ки муносибатҳои ду кишвар ба марҳилаи устувори рушди стратегӣ ворид шудаанд. Омезиши омилҳои сиёсӣ, иқтисодӣ, фарҳангӣ ва амниятӣ заминаи боэътимод барои рушди минбаъдаи ҳамкориҳоро фароҳам меорад.

Дар маҷмӯъ, таҷрибаи Тоҷикистону Ӯзбекистон метавонад ҳамчун модели муваффақи ҳамкории байнидавлатӣ дар минтақаи Осиёи Марказӣ хизмат намояд.

Зиёев Субҳиддин Насриевич

номзади илмҳои филологӣ

мудири шуъбаи Шарқи Миёна ва Наздики

Институти омӯзиши масъалаҳои давлатҳои Осиё ва Аврупои

Академияи миллии илмҳои Тоҷикистон